GWARA POZNAŃSKA,SŁOWNIK GWARY POZNAŃSKIEJ,ANTREJKA,PYRY,GZIK,BOMBONY W TYTCE

POZNAŃ

Poznań to jedno z najstarszych polskich miast z bogatą historią i atrakcjami dla turystów - ma wiele im do zaproponowania. Poniżej podstawowe słownictwo używane powszechnie jakiś czas temu, teraz żeby trafić na pełną wypowiedź gwarową trzeba się sporo natrudzić. W starych poznańskich dzielnicach często elementy gwarowe przetrwały do naszych czasów.


Słowniczek gwary poznańskiej

ady - przecież
ajntopf - potrawa jednogarnkowa
ajsbana - golonka
ajzol - większy klamot, metalowa lola
akuratnie - tak właśnie pożundnie jak w Poznaniu
amerykany - ciastka biszkoptowe
ancug - ubranie wierzchnie
angielka - kuchenny piec stojący na nogach, na węgiel
angielskie włosy - lameta na choinkę
angryst - agrest
antrejka - sień
badejki - kąpielówki
antrejka - przedpokój, korytarz
badejki - kąpielówki
bamber – „wieśniak”, słowo pochodzi od Bambrów, osadników niemieckich z okolic Bambergu w Bawarii, którzy przybyli do Poznania w XVIII wieku. Mieszkali wokół Poznania, odznaczali się innym strojem, mową, obyczajami. Spolszczyli się na przełomie XIX i XX wieku. Inność czyli określenie o wymiarze negatywnym.
bambrejewo - wiocha
bana - pociąg
begryf – znaczenie, słowo, termin
bejmy – pieniądze
berbelucha - brudny płyn, również alkoholowy np. bimber
betki - grzyby
bez - przez
biglować - prasować
bimba - tramwaj
bindka - krawat
biniol - siniak, guz
blaua, blauki – wagary, idę na blaułę, na blankę – idę na wagary
blubry - błahe opowieści, wypowiedź bez znaczenia
blyrwa - uprawiająca najstarszy zawód
bonbony - cukierki 
brachol - brat
bryle – okulary
brynczeć - marudzić
brynda - denaturat
buda - bramka na boisku lub szkoła
być na fleku - w pełni sił
bździągwa - mała dziewczynka, mały owoc
chęchy - zaniedbany, porośnięty krzakami teren
Ceglorz - zakłady im. Hipolita Cegielskiego
chabas - mięso
chichrać się - śmiać się
churchlać - kaszleć
cug - prąd powietrza, przeciąg
czerstwe - stare pieczywo
ćmik - papieros
ćpnąć - rzucić, porzucić
ćwok - oferma
drynda - taksówka
drzuzgowki - truskawki
dylać - tańczyć, uciekać
dynks - nieokreślone "coś", przycisk, guzik w urządzeniu
ejber - rozrabiaka
fafoły - zanieczyszczenia
fajny - ładny
famuła - rodzina
farfocel -  fafoł
fefermyncki - cukierki miętowe
fefry - strach
fest - mocno, pożundnie
fifny - zgrabny
flaszka - butelka
funcka - lampka, latarka
fyrtel - dzielnica, najbliższa okolica
fyrać - uciekać
fyrtel - część dzielnicy
galart - galareta z mięsa
gamuła - niezdara
ganc - całkiem, zupełnie
garować - spać
gemyla - śmietnik, bałagan
gielejza - niezdara
gemela - śmietnik, śmiecie
gemyla - j.w.
gymela - j.w.
gibać się kołysać się
giglać - łaskotać
gira - noga
glajda - błoto, kobieta niechlujna
glanc - lukier, na błysk
glapa - ptak
glapić sie - patrzyć
ględzić - marudzić
glizda - gąsienica, dżownica
glubka - mirabelka
grygolić - bazgrać
gonito - zabawa dziecięca
guła - niezdara
guzik - włącznik, przycisk
gwiazdor - Św. Mikołaj we  Gwiazdkę
gzik - twaróg
gzub - dziecko
hajcować - palić
heksa - wiedźma
huby - peryferie
hyćka- czarny bez
ino - tylko
jabol - aromatyczny owocowy trunek alkoholowy o znacznej zawartości siarki
jabzo - jabłko
japa - dziura lub twarz
jaźwiec - rozczochrany
jucha - krew
juchta - kradzież
kakaludek - niski wzrostem
kalafa - twarz
kamlot - kamień
kasta, kista - skrzynia, skrzynka, np. kasta piwa
kaszok - kaszanka
katana - kurtka
kejter - pies
klamoty - graty, kamienie
kląkry - rupiecie
klemy - cukierki typu landrynki
klofta - kłoda, gruba baba
kluka - nos
klunkry – stare, niepotrzebne rzeczy
knyf - fortel
knypek - nożyk, niska osoba
kociamber - kot
kolonialka - sklep spożywczy
kompel - kolega
korbol - dynia
kromka - piętka chleba
kuszka - koszyk
kusić - robić coś w nocy, jak wszyscy pożundni już śpią
kwynkać - marudzić, narzekać na dolegliwości chorobowe
kwyrlejka - mątewka
lajsnąć - kupić
laczki - obuwie domowe bez pięty
latoś - tego roku
leberka - wątrobianka
lelać - rozpieszczać
ligać - ślizgać
ligawa - ślizgawka, ślizgawica
lola - pałka
lołs - dalej
lufcik - małe, dodatkowe okno
lumpy - rzeczy, ubranie czasami niepożądne
lura - słaba kawa
łe - taak, ooj
łe jery - j.w.
majsel - przecinak
marać - szukać, grzebać
maryjanka - majeranek
mączyty - mączysty
mela - dziewczyna
miałki - sypki
menel - typek
miyndzy - między
nadusić - nacisnąć
na odwyrtke - na odwrót
na szage - na ukos
nabąbany - najedzony w nadmiarze
nałojony - napity
na spróbę - na próbę
niuda - świnia
nupel - smoczek
nygus - leń
nyrol - skąpiec
obkład - to co się kładzie na sznytce
odkluczyć - otworzyć zamek
ochlapus - pijak
ogigle - gałązki bez liści, zwiędnięte kwiaty
ogljadrany - ubłocony
okowita - spirytus, denaturat
ostrzytko - temperówka
pałka - kurze udko
pamperek – firgurka,mała lalka
pana - złapana guma
papcie - obuwie
pener - menel, lump, żul
pierdoły - sprawy nieistotne
pinda - dziewczyna
pindaczyć się - stroić się
plyndze - placki ziemniaczane
pochichrać - pośmiać się
poruta - wstyd
pory - spodnie
pośrupać - porysować
przepękać - przetrzymać
przesmradzać - wybrzydzać
przechadzka - spacer
pynk - pęk
pyra - ziemniak
pyza - bułki gotowane na parze
rajzefiber – niepokój przed podróżą
redyski - rzodkiewki
retenta - klunkry
rojber - psotnik
rug cug - szybko
ruła - spokój
rychtować - szykować
rychtyk - poprawnie
rychtyg - w porządku
ryczka - stołek
rzęchy - stare urządzenia
siano - pieniądze
siora - siostra
skibka - kawałek chleba
sklep - piwnica
skład - sklep
skrzyczki - skwarki
smaka - apetyt
spartolić - zepsuć
sprawunki - zakupy
stalować się - popisywać się, głupio zachowywać
statki - naczynia
szabel - fasolka
szaber - złodziejstwo
szampiter - szampan
szaga - na szagę czyli na skróty, na ukos
szczun - chłopak
szkieł - policjant
szkieły - policja
szlauch - wąż
szneka - drożdżówka
sznupioki - łobuzki
szparać - oszczędzać
spucnąć - zjeść
sznytka - kromka chleba
szpycować - spogladać, obserwować
szpycnąć - zerknąć, spojrzeć, zobaczyć
szuszwol - brudas
szwamka - gąbka
ślipie - oczy
śwignąć - rzucić
śrubokręt - wkrętak
świgać - rzucać
świntojanki - porzeczki
Świynty Marcin - Święty Marcin
taśtać - nieść
tej - ty, lub jako dodatek do frazy
tytka - torebka papierowa
ukrychnąć - ukroić
uślumprać - ubrudzić się
upitrasić - ugotować
utonkać - zmoczyć, topić się
wajcha - dźwignia, przekładnia
waserwaga - poziomnica
wew - w
wiara - ludzie, grupa ludzi, np. wuchta wiary – dużo ludzi, tłum
wiaruchna - grupa ludzi, towarzystwo
wichajster - mniejsza wajcha
winkiel – róg, np. coś jest za winklem czyli za rogiem
wodnity - wodnisty
w te i wefte - tam i z powrotem
wuchta - duża ilość czegoś
wykopyrtnąć się - przewrócić
wyćpnąć - wyrzucić
wymarać - wyszukać
wymborek - wiadro
wyro - łóżko
zakluczyć - zamknąć drzwi na klucz

zaś - potem
zawdzi nasie - załóż na siebie
zajta - strona, strona www   ;)
zes - z
z gorem - niespełna rozumu
żybura - brudna woda, ciecz
nasze oferty

strona główna